+ Yorum Gönder
Okul ve Eğitim ve Her Telden Eğitim Konuları Forumunda Türkiyedeki Madenler Nelerdir Nerelerde Çıkarılır Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Mine
    Bayan Üye

    Türkiyedeki Madenler Nelerdir Nerelerde Çıkarılır








    Türkiyedeki başlıca madenler ve çıkarıldığı yerler

    1DEMİR:
    Modern sanayinin ana metali demirdir Kullanım alanı oldukça geniştir

    Çıkarıldığı yerler: Divriği –Gürün (Sivas), Hekimhan-Hasan çelebi (Malatya), Çam dağı (Sakarya) , Edremit-Havran-Eymir-Ayvalık-Ayazmant (Balıkesir), Torbalı(İzmir), Simav- (Kütahya), Kırıkhan-Payas(Hatay), Bingöl, Kahramanmaraş, Düzce, Kayseri Doğu Anadolu Bölgesi demir madeni bakımından Türkiye’de ilk sıra gelmektedir

    İşlendiği yer : Karabük, Ereğli, İskenderun demir çelik fabrikaları


    2 KROM:
    Çok sert , çok iyi cilalanabilen ve paslanmayan bir maden olduğu için , madeni eşya yapımında büyük önem taşır Dışarıya en çok satılan madendir Kaplamacılıkta ve çelik yapımında kullanılır

    Çıkarıldığı yerler: Guleman(Elazığ) , Fethiye – Milas – Marmaris – Dalaman Köyceğiz(Muğla) , Acıpayam (Denizli) , Orhaneli (Bursa) , Kayseri , Eskişehir Kütahya , Kahramanmaraş , Aladağ(Adana)

    İşlendiği yerler :Antalya ve Elazığ’daki ferrokrom tesisleri


    3BAKIR:
    Bakır madeni yatakları genellikle çinko ve kurşun yataklarıyla birlikte bulunur Elektrik ve elektronik sanayisinde kullanılır Bakır mutfak eşya yapımına kullanılır

    Çıkarıldığı yerler: Murgul(Artvin), Küre(Kastamonu), Ergani –Maden (Elazığ), Çayeli (Rize),

    İşlendiği yerler: Maden Ergani bakır işletmeleri, Murgul bakır işletmeleri, Samsun Karadeniz bakır işletmeleri


    4 BORMİNERALLERİ
    Sanayide sayısız denilebilecek kadar çok çeşitli işlerde kullanılmaktadır Bor minerallerinden elde edilen boraks ve asit borik özellikle nükleer alanda jet ve roket yakıtı , sabun deterjan lehim, fotoğrafçılık tekstil boyaları , cam, elyaf ve kağıt sanayiinde kullanılmaktadır Dünya rezervinin %80’ni Türkiye’dedir Üretim bakımından dünyada üçüncü, rezerv bakımından birinci sıradadır Bor minerallerinin üretimi dış isteğe bağlıdır

    Çıkarıldığı yerler: Bigadiç-Susurluk-Sultançayırı (Balıkesir) , Mustafakemalpaşa (Bursa) Emet( Kütahya), Seyitgazi (Eskişehir)


    5BOKSİT:
    Alüminyumun hammaddesidirÇok hafif olduğu için uçak , otomobil ve ev eşyası yapımında kullanılır

    Çıkarıldığı yerler: Seydişehir ( Konya), Akseki (Antalya), Saimbeyli (Adana), Milas(Muğla


    6MANGENEZ:
    Demirin içindeki kükürdün giderilmesi ve demirin çeliğe dönüştürülmesinde kullanılmaktadır

    Çıkarıldığı yerler: Ereğli(Zonguldak), Borçka (Artvin), Tavas (Denizli)


    7VOLFRAM :
    Kaliteli çelik ve yüksek ısıya dayanıklı boya yapımında , elektrik ve elektronik sanayilerinde kullanılan çok değerli bir madendir uzay ve savaş endüstrisinde kullanılır

    Çıkarıldığı yerler:Uludağ (Bursa), Malatya, Elazığ


    8KÜKÜRT:
    Yapay gübre, tarım ilacı, oto lastiği, kağıt ve patlayıcı madde yapımında kullanılırKükürdün bağcılıkta önemli bir yeri vardır Asmaların ve sebzelerin yapraklarında üreyen bakteriler kükürtlü bileşiklerle yok edilir

    Çıkarıldığı yerler:Keçiborlu (Isparta), Sarayköy (Denizli), Simav (Kütahya)

    İşlendiği yerler: Keçiborlu kükürt işlemeleri

    9CİVA:

    Doğada sıvı halde bulunan tek madendir Tıpta, termometre, fotoğrafçılıkta ve metalürji endüstrisinde kullanılır

    Çıkarıldığı yerler: Ödemiş-Karaburun (İzmir), Sarayönü(Konya), Niğde, Banaz (Uşak), Gönen (Balıkesir)


    10 FOSFAT:
    Yapay gübre yapımında kullanılır

    Çıkarıldığı yerler:Mazıdağı (Mardin), Kilis

    İşlendiği yerler:Mazıdağı fosfat işletmeleri


    11ZIMPARA TAŞI :
    Hassas optik araçların merceklerinin parlatılmasında, zımpara kağıdı ve özel çimento yapımında kullanılmaktadırtaşları ve madenleri cilalamak için de toz halindeki zımpara taşından yararlanılır

    Çıkarıldığı yerler:İzmir , Muğla, Aydın, Denizli, Manisa, Antalya:


    12KURŞUN VE ÇİNKO:
    Yatakları genellikle bir arada bulunmaktadır

    Çıkarıldığı yerler:Çayeli (Rize), Tirebolu (Artvin), Balıkesir, İzmir, Emet (Kütahya), Kayseri, Keban (Elazığ)


    13ANTİMON:
    Kurşunla karıştırılarak cephane ve batarya yapımında kullanılır

    Çıkarıldığı yerler:Gediz –Simav (Kütahya), Balıkesir, Ankara, Bilecik, Tokat, İzmir, Niğde


    14URANYUM:
    Çıkarıldığı yerler:Aydın, Şebinkarahisar (Giresun)


    15MERMER:
    Çoğunlukla yapı malzemesi olarak kullanılmaktadır

    Çıkarıldığı yerler:Afyon, Marmara adası , Bilecik, Bursa, Gemlik, Bandırma , Elazığ







  2. Ziyaretçi





    çok işime yaradı tşkler




  3. Zühre
    Devamlı Üye
    Ülkemizde ihtiyacımızı karşılayacak kadar çıkarılan madenler hangileridir

    Bakır, demir, krom, bor, civa, manganez, linyit, gibi madenler ülkemiz ihtiyacını karşılamakta, fazlası ihraç edilmektedir.
    not: Kömür son yıllarda ihtiyacı karşılamadığı için ithal edilmektedir





  4. Zühre
    Devamlı Üye
    Türkiye’de hangi madenler çıkarlır

    Demir:


    Başta demir-çelik endüstrisi olmak üzere diğer metallerle alaşımlar yapılarak kullanılmaktadır. En çok kullanılan metallerin başında gelir. Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde demir çıkarılır. Tenör ve rezervce zengin olanların bir kısmı Türkiye Demir Çelik İşletmelerince, bir kısmı ise özel sektör tarafından çıkarılıp, işletilmektedir.

    Doğu Anadolu Bölgesi’nin sınırları içerisinde kalan Sivas’ın Divriği ilçesinde demirin %80 ni çıkarılır. Balıkesir’de Eymir ve Çarmık, Doğu Marmara’da Çamdağı, Ege Bölgesi’nde Ayazmand ve Torbalı, Akdeniz Bölgesinde Büyükköy ve Payas, Kayseri ile Kahramanmaraş arasında Faraşa ve Karamadazı, Sivas ile Malatya’nın Hekimhan ilçesi arasında Hasançelebi, Doğu Karadeniz Bölümünde Fundacık’ta çeşitli tenör ve rezervde demir cevherleri işletilmektedir.

    Bakır:

    Günümüzde bakır genellikle elektrik işlerinde kullanılmaktadır. Türkiye’nin çeşitli yerlerinde bakır yataklan tesbit edilmiştir. Bakır yataklarının önemli olanları devlet tarafından çıkarılıp, işletilmektedir. Özel sektör tarafından çıkarılıp işlenen bakır yatakları da vardır.

    Elazığ’da Maden, Malatya’da Pötürge, Artvin’de Murgul, Kastamonu’da Küre en çok bakır çıkarılan yerlerdir. Çıkarılan bakırlar Samsun’daki tesiste işleme tabi tutulmaktadır.

    Krom:

    Çok sert, cilalanabilen paslanmayan bir madendir. Paslanma özelliği olmadığı için kaplama işlerinde ve kaliteli çelik yapımında kullanılır.

    Krom Türkiye’de çeşitli yerlerde çıkarılmaktadır. En zengin krom yatakları Güneybatı Anadolu’da Fethiye – Marmaris – Dalaman havzası, Kütahya, Bursa arası, Ergani-Maden bölgesi (Culeman), Eskişehir’in doğusu, Kayseri-Sivas arası, Kahramanmaraş çevresi Doğu Anadolu Bölgesinin çeşitli yerlerinde bulunmaktadır. Bu yerlerde krom işletmeleri bulunur. Türkiye dış talebe göre krom cevherini çıkarıp ihraç etmektedir. Bundan dolayı üretim miktarı, bazen artmakta, bazen azalmaktadır. Dünyada yedi krom üreticisi ülke vardır. Türkiye Güney Afrika ve eski Sovyetler Birliğinden sonra üçüncü gelmektedir. Filipinler, Hindistan, Brezilya ve Yunanistan diğer krom üreticisi ülkelerdir. Son dört ülkenin üretiminin pek önemi yoktur.

    Bor mineralleri:


    Çok sert, koyu kahverengi, şekilsiz bir maddedir. 2000°C’nin üstünde erir. Kükürt ve karbon ile bileşikler oluşturur. Demir ve bakır gibi madenlerle alaşımlar yapar. Çok önemli bir yer altı kaynağıdır. Endüstride kullanım alanı çok geniştir. Bor minerallerinden boraks ve asitborik üretilir. Nükleer alanda, jet ve roket yakıtı, sabun, deterjan, lehim, fotoğrafçılık, tekstil boyalar ve böcek ilacı yapımında kullanılır.

    Susurluk havzasında özellikle Balıkesir’de Bıgadiç, Bursa’da Mustafa Kemalpaşa, Eskişehir’de Seyitgazi, Kütühya’da Emet ilçelerinde çıkarılmaktadır. Türkiye bor mineralleri üretiminde başta gelmektedir. Dış talebe göre üretim yapıldığından zaman zaman üretimde azalma veya artma olmaktadır. Türkiye dışında dünyada birkaç ülke daha bor minerali üretimi yapar. Bunlar AB.D., eski Sovyetler Birliği, İtalya ve bazı Latin Amerika ülkeleridir.

    Boksit:

    Alüminyumun ham maddesidir. Alüminyum çok hafif olduğu için uçak sanayi, otomobil, inşaat sanayi, ev eşyaları yapımında v.s. kullanılmaktadır. Kullanım alanı sürekli artmaktadır. Konya’nın Seydişehir ilçesinde bulunan boksit yatakları işletilmektedir.

    Boraks:

    Sodyum tuzudur. Borikasitten elde edilir. Doğada serbest olarak bulunur. Metallerin temizlenmesinde, porselenlerin işlenmesinde kullanılmaktadır.

    Kütahya’nın Emet ilçesinde cevher olarak, Eskişehir’in Seyitgazi ilçesinde sodyum tuzu olarak çıkarılmaktadır. Bandırma’da kurulmuş olan Boraks ve Asitborik Fabrikalarında ham madde olarak kullanılmaktadır.

    Kükürt:

    Isparta’nın Keçiborlu ilçesinde bulunan kükürt yataklarından çıkarılmaktadır. Aynı yerde kurulmuş olan kükürt işleme tesislerinde çıkarılan kükürtler işlenir. Kimya sanayinde, özellikle ilaç sanayinde hammadde olarak kullanılmaktadır.

    Kurşun:

    Gümüşle karışık olarak veya çinko ile birlikte bulunur. Bu madenlerle birlikte çıkarılır. Türkiye’de kurşun yatakları çeşitli yerlerde bulunur. Bolkar dağı ve Niğde’de Çiftehan’da önemli kurşun yatakları vardır. Keban Simli Kurşun işletmesi devlet tarafından işletilen en önemli kurşun işletmesidir. Ülkede özel kuruluşlarca çıkarılıp işletilen yataklar da vardır.

    Manganez:

    Önemli bir madendir. Karadeniz Erğlisi ile Artvin’in Borçka ilçesindeki manganez yataklarında çıkarılıp işlenmektedir. Ordu’dan Hopa’ya kadar kıyı kesiminde manganez yataklan vardır.

    Manganez üretimi ülkemizde özel sektör tarafından yapılmaktadır. Dış talebe göre çıkarılıp işletilmekte ve ihraç edilmektedir.


    Volfram:

    Çelik ve kimya sanayiinde kullanılan bir maddedir. Ülkemizde Uludağ’da bulunan volfram yatakları çıkarılıp burada bulunan tesislerde işlenmektedir. Malatya ile Elazığ arasında yeni volfram yatakları bulunmuştur.

    Civa:

    Sıvı halde bulunan tek madendir (metal). Saf olarak ve alışımlar yapılarak kullanılır. Elektrik ve fizik aletleri yapımında, dişçilikte, kimya sanayiinde, eczacılıkta kullanılır.

    İzmir’in Ödemiş ilçesinde Halıköy ile Karaburun ilçesinde, Konya’nın Sarayköy ilçesinde çıkarılmaktadır. Ülkemizde çeşitli yerlerde özel sektör tarafından çıkarılıp işletilen civa yatakları da vardır.

    Amyant:

    Ateşe dayanıklı bir maddedir. Liflerden oluşmuştur. Bir çeşit beyaz asbesttir. Kimyasal yapısı kalsiyum magnezyum silikattır. Çok güç erir. Sıcaklığı geçirmez. Sanayide geniş bir kullanım alanı vardır. (Piston subapları, yanmaz elbise gibi). Türkiye’de 30 yerde amyant yatağı vardır. En çok amyant bulunan yerler Eskişehir, Erzincan, Hatay, Konya ve Bursa’dır.

    Antimon:

    Gümüş parlaklığında bir maddedir. Serbest olarak ve antimonit adı verilen bileşik halinde bulunur. Kolay kırıldığı için saf olarak kullanılmaz. Çeşitli alaşımları yapılarak kullanılır.

    Türkiye’de Tokat, Bursa, İzmir ve Sivas’ta antimon yataklan bulunmaktadır. Ülkemizdeki antimon yataklan özel sektör tarafından işletilmektedir.

    Zımpara taşı:

    Çok sert, aşındırıcı olarak kullanılan bir taştır. Zımpara taşı metamorfik (başkalaşım) bir taştır. Sert olan koridondan oluşmuştur. Yer kabuğunda başkalaşmış kütlelerin içerisinde mercekler şeklinde bulunur. Zımpara taşı olarak kullanıldığı gibi toz haline getirilerek, zımpara kağıdı ve zımpara bezi yapılarak ta kullanılır. Cilalama, zımparalama ve temizleme işlerinde kullanılır.

    Ülkemizde zımpara taşı İzmir, Aydın ve Muğla’da çıkarılır.

    Tuz:

    Kimya sanayiinde hammadde, mutfaklarda yemeklik olarak kullanılır. Türkiye bol miktarda tuz üreten ülkeler arasında yer alır. Çıkarılan tuzların bir kısmı ihraç edilir.

    Çankırı, Kars, Erzurum, Kırşehir, Konya, Nevşehir ve Yozgat illerin kaya tuzu yataklarından, Tuz gölünde buharlaşma sonucu biriken tortulardan, İzmir’de çamaltı Tuzlasında deniz suyundan tuz elde edilir.

    Lületaşı:

    Beyaz sarımtırak bir taştır. Bol su emer. Yerin derinliklerinde killer içerisinde, serpantinlerin yanında bulunur. Lüle taşları yumrular halinde ve baş iriliğinde parçalardır.

    Eskişehir çevresinde çıkarılıp yurt dışına ihraç edilen lületaşından biblo, heykelcik, pipo gibi çeşitli süs eşyaları yapılmaktadır.

    Oltutaşı:

    Yüksek basınç sonucu oluşmuş bir kömür çeşididir. Kehribar adı verilir. Erzurum’un Oltu ilçesinde çıkarıldığı için oltutaşı denilmektedir. Siyah renklidir. Oltutaşından kolye, küpe, tesbih gibi çeşitli süs eşyaları yapılır.

    Mermer:

    Kalkerlerin yerin derinliklerinde yüksek basınç ve sıcaklık altında metamorfize olması (başkalaşması) sonucu oluşmuşlardır. Renkleri damar özellikleriyle ilgi çekerler. Cilalanabilirler Süs eşyası, heykel yapımı ve binalarda kaplama işlerinde kullanılır.

    Türkiye’de Afyon, Bursa, Marmara Adası Gemlik ve Bandırma çevresinde bol miktarda çıkarılır. Ülkenin başka yerlerinde de mermer yatakları vardır.


+ Yorum Gönder